ده‌رباره‌ی مارە بە جاش، نووسینی به‌ڕێز مەریوان هەڵەبجەیی، ماڵپه‌‌ری خوداکان  الطَّلَاقُ مَرَّتَانِ فَإِمْسَاكٌ بِمَعْرُوفٍ أَوْ تَسْرِيحٌ بِإِحْسَان.١

ته‌ڵاقدان دووجاره‌، یان ئه‌وه‌تا بۆ له‌وه‌و دوا به‌ باشی بژین، یا ئه‌وتا به‌ خۆشی ده‌ستبه‌رداری یه‌کتر ببن.

واته‌ پیاو ده‌توانێت دووجار ژنی خۆی ته‌ڵاق بدات. له‌و دووجاره‌دا ده‌توانێت ژنه‌که‌ی بگێڕێته‌وه‌ بۆلای خۆیو درێژه‌ به‌ژیانی خۆیان بده‌ن، یاخود به‌پێچه‌وانه‌وه‌ پیاو بڕیاری کۆتایی بدات و ژنه‌که‌ی نه‌گێڕێته‌وه‌ بۆلای خۆی. ئه‌گه‌ر دووجاره‌که‌ بوو به‌ سآ، یاسایه‌کی دیکه‌ به‌سه‌ریاندا جێبه‌جێ ده‌بێت که‌ له‌ کۆمه‌ڵگای کوردیدا به‌ ماره‌به‌جاش به‌ناوبانگه‌و له‌ زمانی عه‌ره‌بیدا پێی ده‌گوترێت (محلل):

 فَإِنْ طَلَّقَهَا فَلَا تَحِلُّ لَهُ مِنْ بَعْدُ حَتَّى تَنْكِحَ زَوْجًا غَيْرَهُ فَإِنْ طَلَّقَهَا فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِمَا أَنْ يَتَرَاجَعَا إِنْ ظَنَّا أَنْ يُقِيمَا حُدُودَ اللَّهِ.٢

ئه‌گه‌ر بۆ جاری سێهه‌م پیاوێک ژنه‌که‌ی خۆی ته‌ڵاق دا، ئه‌وه‌ بۆی حه‌ڵاڵ نییه‌ ئه‌و ژنه‌ له‌خۆی ماره‌ بکاته‌وه‌ تا ژنه‌که‌ له‌ پیاوێکی تر ماره‌ نه‌کرێت. جا ئه‌گه‌ر له‌ پیاوێکی تر ماره‌کراو ئه‌ویش ته‌ڵاقی دا، ئینجا زانییان ده‌توانن پێکه‌وه‌ سنوره‌کانی خوا جێبه‌جێ بکه‌ن ئه‌وه‌ هیچ گوناهێکیان له‌سه‌ر نییه‌ بگه‌ڕێنه‌وه‌ بۆلای یه‌کتر.

لێره‌دا چه‌مکی ماره‌به‌جاشی ئیسلام به‌ روونی ده‌رکه‌وتووه‌. پیاوی موسڵمان تا دوو جار ده‌توانێت ژنه‌که‌ی ته‌ڵاق بدات. چونکه‌ له‌ هه‌ردوو جاره‌که‌دا ده‌توانێت له‌گه‌ڵی رێکبکه‌وێته‌وه‌و ببنه‌وه‌ به‌ ژن و مێردی یه‌کتری. ده‌بێت هه‌ردوو جاره‌که‌ش، لای شاره‌زایه‌کی ئایینی (وه‌ک مه‌لا) چاره‌سه‌ری شه‌رعییانه‌ بۆ چۆنێتی سوێندی ته‌ڵاقه‌که‌ بدۆزرێته‌وه‌. پاش چاره‌سه‌رکردنه‌که‌، پیاوه‌که‌ بڕێک پاره‌ ده‌دات به‌ مه‌لا، ئیتر ژن و مێرده‌که‌ ده‌گه‌ڕێنه‌وه‌ لای یه‌کتری. گه‌ر جاری سێهه‌م مێرده‌که‌ ژنه‌که‌ی ته‌ڵاق دایه‌وه‌، لێره‌دا سوێندی ته‌ڵاقه‌که‌ چاره‌سه‌ر نابێت و ناتوانن بگه‌ڕێنه‌وه‌ لای یه‌کتر. ئه‌گه‌ر مێرد، له‌به‌ر خۆشه‌ویستی بۆ ژنه‌که‌ی، سوور بوو له‌سه‌ر گێڕانه‌وه‌ی، هه‌روه‌ها ژنه‌که‌ش سووربوو له‌سه‌ر گه‌ڕانه‌وه‌ی بۆلای مێرده‌که‌ی، تاکه‌ چاره‌سه‌ری ئایینی ئیسلام ئه‌وه‌یه‌ که‌ ژنه‌که‌ شوویه‌کی تر به‌ پیاوێکی تر بکات. واته‌ به‌ رێگه‌یه‌کی شه‌رعی له‌ پیاوێکی دیکه‌ ماره‌ی بکرێ و ماوه‌یه‌ک ژنی بێت، ئه‌گه‌ر بۆ یه‌ک کاتژمێریش بێت. دواتر ئه‌م مێرده‌ تازه‌یه‌ ژنه‌که‌ ته‌ڵاق بدات، ئینجا مێرده‌ کۆنه‌که‌ی بۆی هه‌یه‌ بیگێڕێته‌وه‌ لای خۆی. ئه‌ویش ئه‌گه‌ر مێرده‌ تازه‌که‌ ته‌ڵاقی بدات، چونکه‌ هه‌ندێک جار، له‌ ماره‌بڕینێکی وه‌هادا، ژن و مێرده‌ تازه‌که‌ یه‌کترییان به‌دڵ بووه‌و بڕیاریانداوه‌ لای یه‌کتر بمێننه‌وه‌. هه‌ندێک جاریش روویداوه‌ (ژنه‌که‌) بۆ ئه‌وه‌ شووی کردووه‌ته‌وه‌ تا ته‌ڵاق بدرێته‌وه‌و بگه‌ڕێته‌وه‌ بۆلای مێرده‌ کۆنه‌که‌ی، خۆشیویستووه‌و نه‌یتوانیوه‌ به‌بێ ئه‌و بژی، چاوه‌ڕێی ئه‌وه‌ بووه‌ مێرده‌ تازه‌که‌ی ته‌ڵاقی بدات، به‌ڵام ئه‌و ته‌ڵاقی نه‌داوه‌، به‌ڵکو داگیری کردووه‌، ئه‌م کاره‌ش به‌پێی شه‌رع بۆ پیاوه‌که‌ حه‌لآڵه‌. زۆرینه‌ی جاریش به‌ ئاسانی کۆتایی هاتووه‌.

ئه‌وه‌ی گرنگ بێت له‌م ماره‌ بڕین و ته‌ڵاقدانه‌دا (ماره‌به‌جاش) ده‌بێت ژنه‌که‌ بۆ یه‌ک شه‌و یان زیاتر، یاخود یه‌ک کاتژمێر لای مێرده‌ تازه‌که‌ی بمێنێته‌وه‌و پێکه‌وه‌ سێکس بکه‌ن. ده‌بێت له‌ سێکسه‌که‌شدا هه‌ردووکیان بگه‌نه‌ ئۆرگازم. (ره‌حه‌تبوونی ته‌واو، چه‌شتنی خۆشاوی سێکس) دوای چێژوه‌رگرتنی خۆشاویه‌که‌ له‌ هه‌ردووکیاندا، ژنه‌که‌ ته‌ڵاق بدرێت، پاش سێ ته‌ڕی، مێرده‌ کۆنه‌که‌ی ماره‌ی بکاته‌وه‌.

هه‌ندێک له‌پیاوانی ئایین ده‌ڵێن ماره‌به‌جاش حه‌رامه‌و به‌نه‌فره‌تی ده‌که‌ن، هه‌ندێکیش ده‌ڵێن حه‌لاَڵه‌و له‌مزگه‌وته‌کاندا جێبه‌جێی ده‌که‌ن. له‌ڕاستیدا یه‌کێک له‌و هۆکارانه‌ی که‌موسڵمانان ده‌خاته‌ گێژاوی بیرکردنه‌وه‌و دڵه‌ڕاوکێوه‌ به‌رامبه‌ر به‌مانا ڕاسته‌قینه‌کانی شه‌رعی ئیسلام هه‌بوونی کۆمه‌ڵێک دژه‌وانه‌یه‌ له‌ناو ئایه‌ت و سه‌رگوزشته‌کاندا. ئایه‌تگه‌ل و سه‌رگوزشته‌گه‌لێک هه‌ن ماناو داڕشتنیان ته‌واو جیاوازه‌ له‌گه‌ڵ ئایه‌ت و سه‌رگوزشتگه‌لێکی دیکه‌دا که‌له‌هه‌مان خولگه‌دا ده‌خولێنه‌وه‌و له‌هه‌مان مه‌به‌ست ده‌دوێن. له‌به‌شی فره‌ژنیدا نموونه‌یه‌کی زۆر ساده‌و ساکارو سه‌ره‌تاییمان له‌م جۆره‌ دژه‌وانه‌یه‌ خوێنده‌وه‌. له‌وێ له‌لایه‌که‌وه‌ ڕێگه‌ دراوه‌ به‌پیاوان که‌فره‌ژنی بکه‌ن، ئه‌مه‌ش به‌ئایه‌تی سێی ژنان، ئه‌ویش به‌مه‌رجی هه‌بوونی دادپه‌روه‌ری له‌نێوان ژنه‌کاندا، له‌لایه‌کی دیکه‌وه‌و له‌یاسایه‌کی دیکه‌ی قورئاندا‌ نوسراوه‌ که‌پیاو نییه‌ له‌جیهاندا بتوانێت دادپه‌روه‌ر بێت له‌نێوان ژنه‌کانیدا، ئه‌مه‌ش به‌ئایه‌تی ١٢٩ له‌سوره‌تی ژنان، واته‌ هه‌مان سوره‌ت. که‌واته‌ فره‌ژنی حه‌رامه‌.! ئانزاکانی ئیسلام، له‌پێناوی به‌رژه‌وه‌ندی خۆیاندا توانیویانه‌ فره‌ژنی به‌حه‌لاَڵی بهێڵنه‌وه‌. له‌م سه‌رده‌مه‌دا ده‌سه‌ڵاتیان هه‌یه‌ که‌فره‌ژنی به‌ئاتی سێ حه‌لاَڵ بکه‌ن، ڕۆژگارێکیش دێت که‌ناتوانن له‌به‌رده‌م ڕه‌خنه‌ فه‌رهه‌نگی و شارستانییه‌کاندا خۆیان بگرن زۆر به‌ئاسانی ده‌توانن ئایه‌تی ١٢٩ی هه‌مان سوره‌ت بهێنن و فره‌ژنی حه‌رام بکه‌ن، دواتر ده‌ڵێن قورئان باسی هه‌موو شتێکی کردووه‌و چاره‌سه‌ری بۆ هه‌موو شتی داناوه‌.٣ بێگومان ڕه‌فتاری موسڵمانان له‌سه‌ر ئه‌م دووڕووییه‌ په‌روه‌وه‌رده‌ ده‌کرێن. بۆ مه‌سه‌له‌ی ماره‌به‌جاشیش به‌هه‌مان شێوه‌یه‌.! وه‌ک له‌ئایه‌ته‌که‌دا دیاره‌ ماره‌به‌جاش کارێکی حه‌لاَڵه‌و له‌پێناو ڕوخاندن و سوکایه‌تی که‌سێتی ژنان ئه‌م شه‌رعه‌ نوسراوه‌و بۆ به‌جێگه‌یاندنی خواسته‌کانی پیاو بووه‌ به‌یه‌کێک له‌ئایه‌ته‌کانی قورئان، ئه‌مه‌ له‌کاتێکدا ئاینزاکان، پشتبه‌ست به‌سه‌رگوزشته‌کانی موحه‌ممه‌د ده‌توانن ماره‌به‌جاش حه‌رام بکه‌ن. به‌ڵام هه‌موو هه‌وڵه‌کانیان کورت ده‌هێنێت، بۆ نموونه‌ لێره‌دا باس له‌یه‌کیک له‌و به‌هانانه‌یان ده‌که‌ین و وه‌ڵامیان ده‌ده‌ینه‌وه‌:

ئایینزاکان ده‌ڵێن: ماره‌به‌جاش حه‌رامه‌و پێغه‌مبه‌ری خوا نه‌فره‌تی له‌و که‌سانه‌ کردووه‌ که‌تێیدا به‌شدارن. (دیاره‌ سه‌رگوزشته‌یه‌کی صه‌حیحیش بۆ ئه‌م مه‌سه‌له‌یه‌ هه‌یه‌). نابێت ژنه‌که‌ بۆ ئه‌وه‌ شوو به‌یه‌کێکی دیکه‌ بکات که‌پاش ماوه‌یه‌ک ته‌ڵاق بدرێت و مێرده‌ کۆنه‌که‌ی ماره‌ی بکاته‌وه‌، به‌ڵکو ده‌بێت وه‌ک هه‌ر هاوسه‌رگیرییه‌کی ئاسایی ماره‌ بکرێت و ژیانی له‌گه‌ڵ مێرده‌ تازه‌که‌یدا بباته‌سه‌ر، دوای ئه‌وه‌ی که‌زانیان ناتوانن پێکه‌وه‌ بژین و وه‌ک هه‌ر خێزانێکی تر کێشه‌ که‌وته‌ نێوانیانه‌وه‌و ته‌ڵاق درا، ئه‌وسا مێرده‌ کۆنه‌که‌ی ده‌توانێت سه‌رله‌نوێ بچێته‌وه‌ خوازبێنی.

به‌هۆی ئه‌وه‌ی که‌سه‌رگوزشته‌ هه‌یه‌و ئه‌م بۆچوونه‌ پشتڕاست ده‌کات، به‌ڵام ئایینزاکان بیانه‌وێت یان نا هه‌ر خودی موحه‌ممه‌د له‌سه‌رگوزشته‌ ئه‌سڵه‌که‌دا زۆر به‌ڕوونی باس له‌حه‌قیقه‌تی ماره‌به‌جاش ده‌کات و ڕێگه‌ی پێده‌دات. لێره‌دا پێویسته‌ به‌ڕوونی باسی بکه‌ین:

عن عائشة قالت: طلق رجل امرأته، فتزوجت رجلا غيره فطلقها، وكانت معه مثل الهدبة، فلم تصل منه إلى شيء تريده، فلم يلبث أن طلقها، فأتت النبي صلى الله عليه وسلم فقالت: يا رسول الله إن زوجي طلقني، وإني تزوجت زوجا غيره فدخل بي، ولم يكن معه إلا مثل الهدبة، فلم يقربني إلا هنة واحدة، لم يصل مني إلى شيء، فأحل لزوجي الأول؟ فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم: (لا تحلين لزوجك الأول حتى يذوق الآخر عسيلتك وتذوقي عسيلته

له‌سه‌رده‌می موحه‌ممه‌ددا پیاوێک بۆ جاری سێهه‌م ژنه‌که‌ی خۆی ته‌ڵاق دابوو، ژنه‌که‌ش شووی به‌ پیاوێکی دیکه‌ کردبوو. ڕێکه‌ت وابووه‌ که‌ زاوای تازه‌ چووکی بچووک بێت و له‌کاتی سێکسکردنیاندا ژنه‌که‌ نه‌گه‌یشتبووه‌ چێژی ته‌واو. دواتر پیاوه‌که‌ ته‌ڵاقی دابوو. ژنه‌که‌ چووبوو بۆلای موحه‌ممه‌دو پێی وتبوو: ئه‌ی په‌یامبه‌ری خوا مێرده‌که‌م ته‌ڵاقی دام، منیش شووم به‌ مێردێکی تر کردوو هات له‌گه‌ڵم جووت بوو، به‌ڵام ئه‌وه‌ی ئه‌و هه‌یبوو (چووکی پیاوه‌که‌) وه‌ک ئه‌م گوڵینکه‌یه‌ وابوو (له‌ جله‌کانیدا چه‌ند گوڵینه‌یه‌ک دوورابوو، دانه‌یه‌کی بچووکی نیشانی موحه‌ممه‌د دابوو، گوایه‌ چووکی مێرده‌ تازه‌که‌ی به‌ ئه‌ندازه‌ی ئه‌و گوڵینکه‌یه‌ نه‌رم و شل بووه‌. ژنه‌که‌ به‌رده‌وام ده‌بێت و ده‌ڵێت:) یه‌ک جاریش نه‌بێت نه‌هاتووه‌ به‌ڵامدا، ئه‌ویش منی نه‌گه‌یانده‌ هیچ شتێک (واته‌ خۆشاویم لێ نه‌دی) ئایا ئێستا بۆ مێرده‌ کۆنه‌که‌م حه‌لآڵم؟ موحه‌ممه‌دیش پێی ده‌ڵێت: بۆ مێرده‌ کۆنه‌که‌ت حه‌ڵاڵ نیت تا مێرده‌ تازه‌که‌ت له‌ خۆشاوییه‌که‌ت نه‌چێژێ و تۆش له‌ خۆشاوییه‌که‌ی نه‌چێژیت.٤

گه‌ر بیروبۆچوونی موحه‌ممه‌د وا بوایه‌ که‌ئه‌و دوو که‌سه‌ هاوسه‌رگیرییه‌کی ئاساییان کردووه‌و دواتر جیابوونه‌وه‌که‌شیان ئاساییه‌، به‌ئاسانی به‌ژنه‌که‌ی ده‌گوت به‌ڵێ جیابوونه‌وه‌تان شه‌رعییه‌و ده‌کرێت بگه‌ڕێیته‌وه‌ بۆلای مێرده‌ کۆنه‌که‌ت چونکه‌ تۆ بۆ ماره‌به‌جاش ئه‌م هاوسه‌رگییریه‌ت نه‌کردووه‌و به‌ر نه‌فره‌تییه‌که‌ی من ناکه‌ویت..! به‌ڵام ئه‌وه‌ ڕووی نه‌دا.! به‌ڵکو ده‌قی ئایه‌ته‌که‌ی زیاتر شی کردووه‌ته‌وه‌و ڕوونکردنه‌وه‌ی زیاتری داوه‌و به‌زمانێکی سێکسی ته‌فسیری ئایه‌ته‌که‌ی بۆ کردوون ئه‌ویش ئه‌وه‌یه‌ که‌هه‌ر ده‌بێت له‌خۆشاوی یه‌کتر بچێژن ئینجا بۆی هه‌یه‌ بگه‌ڕێته‌وه‌ بۆلای مێرده‌ کۆنه‌که‌ی. به‌زمانێکی تر ده‌توانین بڵێین له‌کاتێکی وه‌هادا هه‌رده‌بێت سوکایه‌تیکردن به‌که‌رامه‌تی ژنه‌که‌ به‌ڕێوه‌بچێت. که‌واته‌ پاساوی پیاوانی ئایین به‌هیچ چوو.!

له‌ گێڕانه‌وه‌یه‌کی دیکه‌دا پیاوێک ژنه‌که‌ی ته‌ڵاق دابوو، ژنه‌که‌ش شووی کردبوو به‌ که‌سێکی ترو خۆشاویی لێنه‌دیبوو، ئه‌ویش ته‌ڵاقی دابوو. پرسیار له‌ موحه‌ممه‌د کرا: بۆ لای مێردی یه‌که‌می بگه‌ڕێته‌وه‌ حه‌لآڵه‌؟ موحه‌ممه‌دیش وتبووی: نه‌خێر، ده‌بێت وه‌ک مێرده‌که‌ی یه‌که‌می خۆشاوییه‌که‌ی لێ بچێژێت.٥

ئه‌مه‌یه‌ ماره‌به‌جاش. ئه‌مه‌ چاره‌سه‌رێکی ئیلاهییانه‌ی ئیسلامه‌ بۆ کێشه‌یه‌کی کۆمه‌ڵایه‌تی نێوان دوو هاوسه‌ر. به‌ باوه‌ڕی موسڵمانان ئه‌م یاسایه‌ له‌ ئه‌زه‌له‌زه‌ نوسراوه‌و ده‌بێت تا ئه‌به‌دیش مرۆڤایه‌تی پیاده‌ی بکات. له‌سه‌ر رۆشنایی ئه‌م ئایه‌ته‌ (ژن) له‌سه‌ر حسابی که‌رامه‌تی خۆی باجی هه‌ڵه‌کانی (پیاو) ده‌دات. له‌ ئه‌نجامی هه‌ڵه‌کانی پیاودا ژن ته‌ڵاق ده‌درآ، به‌ فه‌رمانی خواو په‌یامبه‌ریش ژن سزا ده‌درێت نه‌ک پیاو! ده‌بێت ژن، بۆ یه‌ک جاریش بێت، له‌گه‌ڵ که‌سێکی دیکه‌ جووت ببێت ئه‌و کات بۆی هه‌یه‌ بگه‌ڕێته‌وه‌ لای مێرده‌ کۆنه‌که‌ی. جووتبوونی ژن له‌گه‌ڵ که‌سێکی دیکه‌، مه‌رجێکی بنه‌ڕه‌تییه‌ له‌ گه‌ڕانه‌وه‌یدا بۆ لای مێرده‌ خۆشه‌ویسته‌که‌ی.  

له‌ڕوانگه‌ی ئیسلامه‌وه‌ ماره‌به‌جاش یاسایه‌که‌ بۆ به‌خته‌وه‌رکردنی مرۆڤایه‌تی و رێزگرتنی دوو خۆشه‌ویسته‌ که‌ ده‌یانه‌وێت پێکه‌وه‌ بژین، راستکردنه‌وه‌ی هه‌ڵه‌ی پیاوه‌ تا جارێکی دیکه‌ هه‌ڵه‌ نه‌کاته‌وه‌. به‌ڵام له‌ڕاستیدا کرده‌ی ماره‌به‌جاش ئه‌تککردنی شه‌رعیانه‌ی ژنه‌ له‌ ئیسلامدا، ئه‌وپه‌ڕی بێبایه‌خکردن و له‌به‌رچاوخستنی ئینسان و که‌رامه‌تشکاندنی ژنانه‌.

له‌ ئێستادا ماره‌به‌جاش به‌ره‌و نه‌مان چووه‌و ڕێژه‌یه‌کی زۆر که‌م نه‌بێت په‌یڕه‌و ناکرێت. ئه‌و رێژه‌ که‌مه‌ش له‌ مزگه‌وته‌کانه‌وه‌ به‌نهێنی ئه‌نجام ده‌درێ. بێئه‌وه‌ی که‌س بزانێت، خودی مه‌لاو پیاوانی ئایینی و فه‌قێ و خزمه‌تکاری مزگه‌وته‌کان ده‌بنه‌ زاوای یه‌ک شه‌وه‌.

ئه‌و ژنانه‌ی بڕوایان به‌ ئیسلام هه‌یه‌، پێیانخۆش بێت یان نا، ده‌بێت هه‌میشه‌ ملکه‌چی ئه‌م یاسایانه‌ بن و له‌ چاوه‌ڕێی ئه‌وه‌دا نه‌بن ئه‌م ئایینه‌ گۆڕانکاری جددی به‌ خۆوه‌ ببینێت! که‌رامه‌تی شکاوی ژنان له‌م ئایینه‌دا به‌پاساوی هه‌ندێک له‌ شاره‌زایانی ئایین پینه‌په‌ڕۆ ناکرێت، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی ئه‌م یاسایانه‌ له‌ قورئاندا هه‌ن. به‌ واتایه‌کی تر تا ئیسلام ده‌سه‌ڵاتی هه‌بێت، ده‌بێت ئافره‌تانی موسڵمان هه‌میشه‌ ملشۆڕ و خزمه‌تکاری مێرده‌کانیان بن. به‌ پێچه‌وانه‌وه‌ ته‌ڵاق ده‌درێن، یا ژنیان به‌سه‌ردا ده‌هێنرێت، یان سێکسیان له‌گه‌ڵ ناکرێت، یاخود لێیان ده‌درێت، ئه‌مه‌ جگه‌ له‌و سزا سه‌خت و به‌ئه‌ندێشه‌ی که‌ له‌ رۆژی قیامه‌تدا چاوه‌ڕێیان ده‌کات.

نه‌ک هه‌ر له‌م سه‌رده‌مه‌شدا به‌ڵکو له‌سه‌رده‌می موحه‌ممه‌دشداو له‌کاریگه‌ری ئه‌م هۆکارانه‌، که‌ڵه‌ ژنێک بڕیار ده‌دات هه‌رگیز نه‌که‌وێته‌ به‌ر به‌زه‌ییه‌کانی مێردو له‌ ژێر سێبه‌ری یاساکانی ئیسلام و مێرده‌ موسڵمانه‌که‌یه‌وه‌ ئیهانه‌ نه‌کرێت.

 عن أبي هريرة رضى الله تعالى عنه قال جاءت امرأة إلى رسول الله صلى الله عليه وسلم فقالت يا رسول الله أنا فلانة بنت فلان قال قد عرفتك فما حاجتك قالت حاجتي إلى بن عمي فلان العابد قال رسول الله صلى الله عليه وسلم قد عرفته قالت يخطبني فأخبرني ما حق الزوج على الزوجة فإن كان شيئا أطيقه تزوجته وإن لم أطق لا أتزوج قال من حق الزوج على الزوجة أن لو سألت منخراه دما وقيحا وصديدا فلحسته بلسانها ما أدت حقه لو كان ينبغي لبشر أن يسجد لبشر لأمرت المرأة أن تسجد لزوجها إذا دخل عليها لما فضله الله عليها قالت والذي بعثك بالحق لا أتزوج ما بقيت في الدنيا هذا.٦

له‌ ئه‌بو هوره‌یره‌وه‌ ده‌گێڕنه‌وه‌: رۆژێک ژنێک هاته‌ لای په‌یامبه‌رو وتی: ئه‌ی په‌یامبه‌ری خوا من فلآنی کچی فلآنم.  په‌یامبه‌ر وتی: وا تۆم ناسی، پێویستیت به‌چییه‌؟  ژنه‌که‌ وتی: شتێکم ده‌رباره‌ی ئامۆزاکه‌م هه‌یه‌، که‌فلآنه‌ به‌نده‌یه‌. په‌یامبه‌ر وتی: وا ئه‌وم ناسی. ژنه‌که‌ وتی: ئه‌و داوام ده‌کا شووی پێبکه‌م، پێم بڵێ هه‌قی مێرد به‌سه‌ر ژنه‌وه‌ چییه‌، ئه‌گه‌ر له‌ توانامدا هه‌بوو ئه‌وه‌ شووی پێده‌که‌م، ئه‌گه‌ر..نا ئه‌وه‌ شووی پێناکه‌م.  په‌یامبه‌ریش پێی ده‌ڵێت: هه‌قی مێرد به‌سه‌ر ژنه‌وه‌ ئه‌وه‌یه‌ ئه‌گه‌ر مێرد داوای کردو ژنه‌که‌ش زمانی له‌ناو کێم و جه‌راعه‌ت (زوخمی پیسی تێکه‌ڵ به‌خوێن)و پیسایی کونه‌ لووتیدا بۆ مێرده‌که‌ی بگێڕێت، هێشتا هه‌قی مێرده‌که‌ی نه‌داوه‌. ئه‌گه‌ر پێویست بوایه‌ ئاده‌میزاد کڕنوش بۆ ئاده‌میزاد ببات، ئه‌و کاته‌ی پیاو که‌ ده‌چێته‌ لای ژنه‌که‌ی، فه‌رمانم به‌ ژن ده‌کرد کڕنوش بۆ مێرده‌که‌ی ببات. ئه‌ویش له‌به‌ر ئه‌وه‌ی خوا فه‌زڵی مێرده‌که‌ی به‌سه‌ردا داوه‌.

ژنه‌که‌ش وتی: سوێند به‌وه‌ی تۆی بۆ ئێمه‌ به‌هه‌ق ناردووه‌، هه‌تا له‌ دونیادا بمێنم شوو ناکه‌م.

 

سەرچاوەکان 

١ البقرة 229    ٢ البقرة230 ٣ بۆ زانیاری زیاتر بڕواننه‌ کتێبی وه‌رگێراومان (خوێندنه‌وه‌یه‌کی ڕه‌خنه‌گرانه‌ بۆ ئیسلام نوسینی دکتۆر کامل النجار، وه‌رگێرانی مه‌ریوان هه‌ڵه‌بجه‌یی، به‌شی دژه‌وانه‌کان له‌ قورئاندا) ٤ صحيح البخاري، كتاب الطلاق باب: من قال لامرأته: أنت على حرام. حديث4964 له‌ سه‌رگوزشته‌یه‌کی تردا به‌م شێوه‌یه‌ هاتووه‌: (جَاءَتْ ‏امْرَأَةُ ‏رِفاعَةَ الْقُرَظِيِّ ‏النَّبِيَّ ‏صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ‏فَقَالَتْ كُنْتُ عِنْدَ ‏رِفَاعَةَ ‏فَطَلَّقَنِي ‏فَأَبَتَّ ‏طَلَاقِي فَتَزَوَّجْتُ ‏عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ الزَّبِيرِ ‏إِنَّمَا مَعَهُ مِثْلُ ‏هُدْبَةِ ‏الثَّوْبِ فَقَالَ ‏أَتُرِيدِينَ أَنْ تَرْجِعِي إِلَى ‏رِفَاعَةَ ‏لَا حَتَّى تَذُوقِي ‏عُسَيْلَتَهُ ‏وَيَذُوقَ عُسَيْلَتَكِ. صحيح البخاري، كتاب الشهادات، باب شهادة المختبي. حديث2496. سنن الترمذي. كتاب النكاح عن رسول الله. ما جاء فيمن يطلق امرأته ثلاثا فيتزوجها آخر فيطلقها.) ٥ (أن رجلا طلق امرأته ثلاثا، فتزوجت فطلق، فسئل النبي صلى الله عليه وسلم: أتحل للأول؟ قال: لا، حتى يذوق عسيلتها كما ذاق الأول). صحيح البخاري، كتاب الطلاق، باب: من أجاز طلاق الثلاث. حديث4961 ٦ الحاكم، المستدرك على الصحيحين. كتاب النكاح، حديث2768 مجمع الزوائد - الهيثمى ج 4 ص 307  

ڕێکه‌وتی بڵاوکردنه‌وه 2011-09-04 17:45:00
به‌شی ( مه‌ریوان هه‌ڵه‌بجه‌یی ) ئاماده‌کرد ( مەریوان هەڵەبجەیی )



ته‌ڵاقدان, دووجاره‌, یان, ئه‌وه‌تا, بۆ, له‌وه‌و, دوا, به‌, باشی, بژین, یا, ئه‌وتا, به‌, خۆشی, ده‌ستبه‌رداری, یه‌کتر, ببنمەریوان, هەڵەبجەییده‌رباره‌ی, مارە, بە, جاش, نووسینی, به‌ڕێز, مەریوان, هەڵەبجەیی, ماڵپه‌‌ری, خوداکان Tags





دینی ئیسلام



وَقَالَتِ الْيَهُودُ لَيْسَتِ النَّصَارَىٰ عَلَىٰ شَيْءٍ وَقَالَتِ النَّصَارَىٰ لَيْسَتِ الْيَهُودُ عَلَىٰ شَيْءٍ وَهُمْ يَتْلُونَ الْكِتَابَ ۗ كَذَٰلِكَ قَالَ الَّذِينَ لَا يَعْلَمُونَ مِثْلَ قَوْلِهِمْ ۚ فَاللَّـهُ يَحْكُمُ بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فِيمَا كَانُوا فِيهِ يَخْتَلِفُونَ ﴿١١٣﴾ وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّن مَّنَعَ مَسَاجِدَ اللَّـهِ أَن يُذْكَرَ فِيهَا اسْمُهُ وَسَعَىٰ فِي خَرَابِهَا ۚ أُولَـٰئِكَ مَا كَانَ لَهُمْ أَن يَدْخُلُوهَا إِلَّا خَائِفِينَ ۚ لَهُمْ فِي الدُّنْيَا خِزْيٌ وَلَهُمْ فِي الْآخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيمٌ ﴿١١٤﴾ وَلِلَّـهِ الْمَشْرِقُ وَالْمَغْرِبُ ۚ فَأَيْنَمَا تُوَلُّوا فَثَمَّ وَجْهُ اللَّـهِ ۚ إِنَّ اللَّـهَ وَاسِعٌ عَلِيمٌ ﴿١١٥﴾ وَقَالُوا اتَّخَذَ اللَّـهُ وَلَد ...