ئایا خودامان عه‌رەبە؟ وتارێکی به‌ڕێز عبدالله‌ عاڵایی - دوڕیان ئایین (الدین) ، بنەچەیەكی خودایی هەیە و ئاینداری (التدین)، فرەڕەهەندێكی مرۆییە. ئیسلام وەك (ئایین) جیهانی و هەمیشەییە، كەوابوو: لە هەر شوێنێك بێت، دەشێ خۆماڵی و ناوچەییانە مامەڵەی لەگەڵدا بكرێ، ماتووڵ بڕیار وایە جیهانی و هەمیشەیی بێت.

گلەیی و تانەی ئێمە لە (ئایین) نییە، بەڵكوو لە چەتەكانی ئایین و تانەیە لە فۆرمێكی ئاینداری

گلەیی و تانەی ئێمە لە (ئایین) نییە، بەڵكوو لە چەتەكانی ئایین و تانەیە لە فۆرمێكی ئاینداری، ئەوەی بە ئێمە گەیشتووە و زۆرینە پیادەی دەكەین، ئایینداریی ئومەویی عروبەتییە و سوننەی ئومەوی تێكەڵ بە بیروباوەڕ و ئەتواری دینداری كراوە.

 هەر لە سەردەمی پەیامهێندا، بنەماڵەی (ئەبو سوفیان) و دواجاریش خێڵی (ئومەوی)یەكان، لەڕێی ئایینەوە، بووبوونە قەڵغانی عرووبەت و نەژادپەرستیی عارەبی، لێرەوەش فۆرمێكی ئاینداریی تایبەت بە خۆیان هێنا ئاراوە كە لێكۆڵەرەوان بە (ئیسلامی ئومەوی) لە بەرانبەر (ئیسلامی موحەممەدی) ناوزەدی دەكەن.

 لە ماوەی هەشتا و ئەوەندە ساڵەی دەسەڵاتداریی خۆیاندا، گیانێكی پڕ لە دەمارگیرییان بۆ عارەبچێتی زیندوو كردەوە، بگرە رێبەرایەتی دەمارگیرییان بۆ سێكوچكەی (بەنی ئومەیە- قورەیش- عرووبە) دەكرد و نەزعەیەكی توندی عرووبەتیان تێدابوو.

سەلەفییەت دڵۆپەی چۆڕاوی گۆزەی ئومەوییەتە

هەموو توێژەران لەسەر ئەوە تەبان كە سەلەفییەتی ئیسلامی، لە منداڵدانی ئومەوییەتەوە لەدایك بوو، سەلەفییەت دڵۆپەی چۆڕاوی گۆزەی ئومەوییەتە. لە رەوتی سەلەفییەتیشدا، (ئیبن تەیمیە) بە گەورە مەرجەع و فەریادڕەسێكی ئایینداریی سەلەفییانە دادەنرێت كە لایەنگیرییەكی سەرسەختی بۆ ئومەوییەكان هەیە. ئیبن تەیمیە، عرووبەتی بە لووتكە گەیاند و بە ئەندازەی بەرگریی لە قورئان، بەرگری لە نەژادی عەرەبی دەكات و پەسەندیی دەدات بەسەر سەرجەم گەل و نەژادەكانی دیكەدا.

 لە كن بن تەیمیە، ئادەمیزاد، بە لەدایكبوون و سروشتی ویلادەتی عارەبییە، ئەوە دواجار دایك و باوك و ژینگە كۆمەڵایەتی و جوگرافیاییەكەیە دەیگۆڕێت. هەر دەڵێی عرووبەت لای بن تەیمییە بە ئیمان یەكسانە!

 لە كتێبی (منهاج السنە النبویە) بەرگی 4 لاپەڕە 276 دا دەڵێ: (... كما أن جنس العرب یستحق من المحبە والموالاە ما لا یستحقه سائر اجناس بنی ێ‌دم..) واتە: رەگەزی عارەب شایەنی خۆشەویستی و هەوادارییەكەی وەهایە كە هیچ كام لە رەگەزەكانی ئادەمیزاد شایەنی نین!

 ئەم بنەوا و فەتوا و فیكرەی بن تەیمیە كە لە كن سەلەفییەت بە (شیخ الاسلام!) ناودەبرێت، سەت و هەشتا پلە پێچەوانەی قەتعیەتی قورئانە. قورئان دەفەرموێت: (یا ایها الناس انا خلقناكم من ژكر وانپی وجعلناكم شعوبا ..): ئەی خەڵكی ئێمە ئێوەمان لە نێر و مێ دروستكردووە و خۆمان دابەشی سەر چەندان گەل و هۆزمان كردوون. 

خودا و پەیامهێنەكەی بە (قگعی) نەفییان لە ئەفزەلیەتی گەلان كردووە، تەنێ بە چاكە و تەقوا نەبێت، كەوابوو بن تەیمیە لە كوێی هێنا كە رەگەزی عارەبی باشترینی رەگەزەكانە؟! ئایا تەنیا لەبەر ئەوەی پەیامبەر (د.خ) عارەبە؟ ئەمە بەڵگەیەكی نالۆژیكییە، چونكە بوونە پەیامبەریی حەزرەت لەنێو ئەم گەلەدا، شتێكی سەرپشك (اختیار) و كۆشش (اجتهاد)ی نەبوو، بەڵكو دانراو و نێردراوێكی خودایی بوو، ئەگەر بەو پێوانەیەش بێ، نەژادی (عیبرانی) زۆر لە پێشترە شانازی بە رەگەزی خۆیانەوە بكەن، چونكە بە سەتان لە پەیامبەرانی خودا، عیبرانی بوون!

 لە هەر كوێ سەلەفییەت هەبوو، عرووبەت هەیە، دوو دیوی یەك سكەن

كە ئایینداری (التدین)ی سەلەفییەت، بەسەر ئایینی ئیسلامدا زاڵ بوو، عرووبەت و دینداری ئاوێزانی یەكتر بوون، لە هەر كوێ سەلەفییەت هەبوو، عرووبەت هەیە، وەك دەگوترێ: دوو دیوی یەك سكەن. هەرچی كتێبەكانی ریوایەت (حەدیس) و شەریعەت (فیقه)یش هەیە لە كەلەپووری ئیسلامیدا باكگراوەندی ئومەویی عروبەتیی سەلەفییانەیان هەیە! دوای سەرهەڵدانی سەلەفییەتی وەهابییەت و دۆزینەوەی نەوت لە سعودیە. سەلەفییەتی نوێ، لە بەرانبەر (عەولەمە) سیاسەتی (خەلوەجە) و (سەعوەدە) بەكاردێنێت! یانی بە خەلیجیكردنی ئایینداری و كولتوور و فەرهەنگی هەموو گەلان و چەسپاندنی ئایین بە ئایندارییە عروبییەكەی لەسایە و بەرەكەتی پترۆدۆلار!

 عرووبەت و سەعودە، هەژموونی بەرچاوە بەسەر ئاییندارانی كوردەوە، بانگەشە بۆ نیقاب، دەرهاوێشتەیەكی تر و هەنووكەیی ئەم سیاسەتەیە. 

زۆرجار گوتوومە: بگەڕێنەوە بۆ بەری هەزار و چوارسەت و ئۆندە ساڵە، لە باوانتان بپرسن: بۆ ئایینی خۆتان گۆڕی؟! بەهانە هەبوو یان نا؟! ئیدی كە كورد ئایینی خۆی گۆڕی، تازە شەڕی مێژوو، فەعۆیایەتی و بێ ماریفەتییە! دەبێت گلەیی لە خۆمان بكەین كە ئایینداریەكەمان نەكورداندووە وەك چۆن، تورك و فارس زۆرزانانە توركاندیان و فارساندیان و توانییان ئایینەكە بە ئاییندارییەكی خۆماڵییانە بۆ بەرژەوەندیی نەتەوەیی خۆیان هەڵبقۆزنەوە.

 تاكە چارەی حاڵی بێچارەیی ئایینداریی ئێمە، كورداندن و خۆماڵیكردنی ئایینەكەیە، هەڵبەتە لە هەردوو لایەنی رووكەشی و نێواخنییەوە. رووكەشیانە هەرچی ئاكار و ئەتواری عەرەبی هەیە كە ئاوێزانی ئایین كراوە پێیان بدرێتەوە و لە نێواخنیشدا چەمكی كوردییانە بۆ ئایین دابڕێژین.

ئەوەی لە رابردووی ئێمەشدا لە هەوڵی كورداندن و خۆماڵیكردنی ئایینداریدا بوون، هەموویان بە زەندیق و كافر و عەلمانی ئەژمار كراون.

 داخەكەم ئەوەی لە رابردووی ئێمەشدا لە هەوڵی كورداندن و خۆماڵیكردنی ئایینداریدا بوون، هەموویان بە زەندیق و كافر و عەلمانی ئەژمار كراون، لە مەولانا خالیدە تا مەلای گەورەی كۆیی!

ئایینداریی سەلەفییەتی پڕ لە عرووبەت، عرووبەتەكەی بەوە گەیشتووە، تێڕوانینێكی وەها لای ئایینداران دروست بكات كە خوداش عەرەبە! هەڵبەتە بەبێ ئەوەی ئاییندارانیش بەڕوونی هەست بەخۆیان بكەن، خودایەكی عارەب لە زەینی ئێمەدا چەقیوە، ئاخر من بە ئەزموونی ئاییندارانەی خۆم، دەزانم چ خودایەكی عارەبی لە زەینی مەدا چەسپاو و چەقیبوو. كە پێشنوێژییم دەكرد، لام وابوو ئەگەر دشداشەیەك نەپۆشم و كڵاوێكی سپی لەسەر نەنێم، نوقستانییەك لە پەرستشەكەمدا هەیە! 

من لە رووە توێكڵییە ئایندارییەكە، چەند شتێک دەپرسم: 
1-ئەو بانگانەی لە مزگەفتەكانی كوردستان گوێم لێیان دەبێت، هەمووی عارەبیانەیە! یەكێك چاو لە بانگی میسری و یەكێكی تر چاو لە بانگی سعودیایی خەلیجی دەكات! ئەرێ گەلۆ: بۆ بە ئەدایەكی كوردەوارییانە بانگ نادەن؟ نەشڵێن كوا ئەدای كوردی لە بانگداندا هەیە؟ بڕۆن لە قەدیمیانی شاری هەولێر بپرسن كە (دەروێش برایم) بانگی دەدا، چەندە جوداواز و كوردەواریانە بوو؟، هەروەها ئێمە مەقامی (كورد)مان هەیە كە خۆم لە (قاهیرە) گوێم لە بانگبێژ بووە، بەو مەقامە بانگی داوە، ئەی بۆ وەزارەتی ئەوقاف خولێكی راهێنان بۆ فێربوونی ئەو مەقامە ناكاتەوە و بەسەر بانگدەرانیدا ناسەپێنێت؟


 2-چەندە جیایە لە هی هەموو نەتەوەكانی تر. تەنانەت پرە لە (هونەری موقەدەس)ی ترادیشناڵ، هونەری رەسەن و كوردییانەی بیناسازی وا لە پەرستگە و مزگەفت و تەكیە و خانەقاكانی هەردوو دیوی هەورامانە.

 3-لەنێو (حەرەم)ی مزگەفتەكاندا، بە دەیان (كڵاوی سپی)ی عەرەبیانە، لە كن (میحراب) دانراوە! باشە چی تێدایە لەجیاتی ئەوانە، دەیان (كڵاوی كوردی) و چێنراوی كوردەوارییانەی لێ دابنرێت؟ بۆ چما نوێژ بە كڵاوی كوردییەوە قەبووڵ و گیرا نییە؟!

 4-حاجی مەلا تەشریف بۆ ئیمامەتی دەهێنێت، جارێ هەر زوو هەڵسوكەوت و رەفتاریشی وەك شێخەكانی خەلیج لێ كردووە، تەنانەت رۆیشتن و دانیشتن و جوڵانەوەشی وەك ئەوانە! دیشداشەیەك لەبەری و چەفییەیەكیش لەسەر سەری هاتووەتە خوارەوە! . دەی جلكە كوردیەكەت كوا؟ ئەو دشداشەی ئیمڕۆ بە ناوی ئایینداری دەپۆشرێت، سوننەت نییە و حەزرەت لەبەری نەكردووە! جلكە كوردییەكەی خۆمان زۆر شەرعیتر و نزیكترە لە سوننەت تا دشداشە عەرەبییەكە! هەر چ نەبێ جلكی كوردی چەند ریوایەتێكی لەسەر واریدە كە حەزرەت (د.خ) ستایش و تاریفی كردووە.

 5-جلكی كۆنی مەلای كوردەواری، بریتی بوو لە: قاتی كوردی و جامانە، یان كەوا و سەڵتە لەگەڵ مێزەرێكی بە گورینگ و جەلەكراوی سپی.

ئەوەی ئێستا دەیپۆشن، جلكی مەلای كوردەواری نییە، ئەو عەبا سیمدارە زەردانەش، رێكوپێك جلكێكی نەتەوەییانەی عەرەبیی خەلیجیانەیە و چۆن ئێمە شانازی بە مورادخانی و كورتەك و شەروارەوە دەكەین، عەرەبی خەلیجییش وەها شانازی بەو جۆرە عەبایە دەكەن، كە زۆرێ لە پیاوە ئایینییەكانی ئێمە دەیپۆشن!  (فێس) و (جوبە)ش هی عوسمانییەكان بوو.

 6-كە مامۆستا نوێژەكەی دابەستا، جارێ زوو بە چاولێكەریی سعودیە (بسم الله) ناخوێنێت و یەكسەر دەست بە الحمدلله دەكات. ئینجا بە ئەدا و ئاوازێكی سعودیایی و خەلیجیانە، قورئانەكەی دەخوێنێت! . ئێ چ دەبێت ئەگەر دووربیت لە چاولێكەری و بە دەنگ و ئەدایەكی كوردیی خۆڕسكانەی خۆت، بیخوێنیت؟

 7-لە پاش بانگ، كوردەواری لە سەردەمی سەڵاحەددینی ئەیوبییەوەڕا، سێ سەڵاوات لە بڵندگۆكەوە دەخوێنن، لێ ئەوەشیان بە هەژموونی سەلەفییەت بە دەگمەن لە مزگەفتەكانی كوردستان ماوە و دەڵێن ماتووڵ لە سعودیە نییە، ئەوە دین نییە، هەر دەڵێی سعودیە قورئان و كردگارە!

 8-لە پاش سەلامدانەوە، كوردەواری دادەنیشتن زیكر و تەسبیحاتیان دەكرد، هەموویان بە جەماعی وێرد و سرووتی ئاینییان دەخوێندەوە.. وەلێ بە چاولێكەریی سعودیە، ئەو نەریتە جوانەش وا بەرەونەمان دەچێت!

 9-بە چاولێكەریی سعودیە، زرب كامێرایەك دێتە سەر نوێژخوێنان، هەر بابایە قورئانە لە دەست دەگرن و رووەو زوومی كامێرا، دەست بە گریان و نووزانەوە دەكەن!

هەر كورسی و قەنەفە مابوو، رێكوپێك وەك خەلیج، حەرەمی مزگەفتیان، پر قەنەفە كردووە، هەر دەڵێی دیوەخانی میرانە!

ئەرێ خودامان عارەبە تا وەها عرووبەت ئاوێزانی پەرستش و ئایینداری بكەین؟

نا، نەخێر.. بێگومان خودا بەدەرە لەو پۆلێنكارییە مرۆییە. لێ هەژموونی دیندارییەكی نادروست، وەها وێنەیەكی لە زەینی مەدا كێشاوە.

 ئەوەی گوتم، بایی یەك مسقاڵ چییە، باكگراوندی دەمارگیریی نەتەوەیی و راسیزمی قێزەونی تێدا نییە، بەڵكوو هەمووی لە سۆنگە دینییەكەوەیە كە سەلەفییەت ئاوێزان بە عرووبەتی دەكات. 

چارە ئەوەیە: دەبێت دیندارییەكە بكوردێنرێت!
ڕێکه‌وتی بڵاوکردنه‌وه 2015-11-09 18:14:21
به‌شی ( دینی ئیسلام ) ئاماده‌کرد ( عەبدوڵڵا عاڵایی )



ئیسلام, وەك, ئایین, جیهانی, و, هەمیشەییە, كەوابوو, لە, هەر, شوێنێك, بێت, دەشێ, خۆماڵی, و, ناوچەییانە, مامەڵەی, لەگەڵدا, بكرێ, ماتووڵ, بڕیار, وایە, جیهانی, وعەبدوڵڵا, عاڵاییئایا, خودامان, عه‌رەبە, وتارێکی, به‌ڕێز, عبدالله‌, عاڵایی, , دوڕیان Tags





دینی ئیسلام



وَقَالَتِ الْيَهُودُ لَيْسَتِ النَّصَارَىٰ عَلَىٰ شَيْءٍ وَقَالَتِ النَّصَارَىٰ لَيْسَتِ الْيَهُودُ عَلَىٰ شَيْءٍ وَهُمْ يَتْلُونَ الْكِتَابَ ۗ كَذَٰلِكَ قَالَ الَّذِينَ لَا يَعْلَمُونَ مِثْلَ قَوْلِهِمْ ۚ فَاللَّـهُ يَحْكُمُ بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فِيمَا كَانُوا فِيهِ يَخْتَلِفُونَ ﴿١١٣﴾ وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّن مَّنَعَ مَسَاجِدَ اللَّـهِ أَن يُذْكَرَ فِيهَا اسْمُهُ وَسَعَىٰ فِي خَرَابِهَا ۚ أُولَـٰئِكَ مَا كَانَ لَهُمْ أَن يَدْخُلُوهَا إِلَّا خَائِفِينَ ۚ لَهُمْ فِي الدُّنْيَا خِزْيٌ وَلَهُمْ فِي الْآخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيمٌ ﴿١١٤﴾ وَلِلَّـهِ الْمَشْرِقُ وَالْمَغْرِبُ ۚ فَأَيْنَمَا تُوَلُّوا فَثَمَّ وَجْهُ اللَّـهِ ۚ إِنَّ اللَّـهَ وَاسِعٌ عَلِيمٌ ﴿١١٥﴾ وَقَالُوا اتَّخَذَ اللَّـهُ وَلَد ...